انواع نوآوري از ديدگاه سازمان
نوآوري را به طرق گوناگون تقسيم مي كنند، اما بهتر است كه انواع نوآوري را از ديدگاه سازمان و باتوجه به منابع مالي موردنياز، مهارتهاي موردنياز،سطح ريسك ، سرعت نوآوري براي ورود به بازار و... بررسي كنيم . زيرا اين ديدگاه كاربردي و عملي است . بنابراين باتوجه به شاخصهايي كه برخي ازآنها ذكر شد، به توضيح انواع نوآوري مي پردازيم :
1 - نوآوري بنيادي
اين نوآوري منجر به خلق بازارهاي جديد مي شود. جايگزيني لوله هاي خلاء با ترانزيستور، يك مورد از اين نوع است . ويژگي نوآوريهاي بنيادي ،توسعه انواع مواد جديد سراميك ، فيبرهاي مصنوعي ، كريستال است . پذيرش كند محصول جديد ازطرف مصرف كنندگان ، هزينه بالا و مخاطره آميزبودن اين قبيل نوآوريها ازجمله ويژگيهاي آن است . نوآوريهايي از اين قبيل براي شركت بوجودآورنده آن ، حق ثبت به وجود مي آورد و به شركت يك برتري تكنولوژيكي نسبت به رقبا مي دهد. و در درازمدت منجر به حاكميت آنها در بازار مي شود. براي به دست آوردن چنين موقعيتي در بازار شركت بايدسرمايه گذاري سنگين و مستمر بر روي مهارتهاي كاركنان و تجهيزات انجام دهد.
2 - نوآوري مبتني بر توسعه عملكرد محصول
وقتي نوآوري در محصولي به وجود مي آيد، شركتها تلاش مي كنند كه كاربرد اين محصول جديد را افزايش دهند. ويژگيهايي مانند قدرت ، دوام وانعطاف پذيري در توسعه كاربرد محصول موثر است . يك نمونه از انواع توسعه كاربرد و عملكرد محصول ، باتريهاي ليتومي بزرگ كداك است . ليتوم به نسبت باتريهاي قليايي داراي مزيت قدرت و وزن است ، اما مشكل اندازه دارد كه شركتها نتوانسته بودند اين مشكل را برطرف سازند و مهندسان شركت كداك توانستند به اين محدوديت نائل شوند. به طوركلي نوآوريهاي بنيادي ، زمينه اصلي براي توسعه كاربرد محصول را فراهم مي سازد و هركدام از اين كاربردهاي جديد با منحني S شكل حركت مي كنند. توسعه كاربردهاي محصول به لحاظ مالي كمتر هزينه بر است و هزينه تحقيق و توسعه شركتهايي كه بر روي اين قبيل نوآوريها كار مي كنند، بسيار بيشتر از شركتهايي است كه تحقيقات بنيادي انجام مي دهند. اين نوآوري نياز به ديدگاه ساختاريافته اي براي تعريف و حل مشكل و مهارتهاي مرتبط با مهندسي ، بخصوص شيمي و مهندسي مكانيك دارد و به دليل محيط رقابتي بايد كار تحقيق به سرعت به نتيجه برسد. بنابراين بايد رابطه متقابل بين كاركنان بخشهاي توليد و تحقيق و توسعه وجود داشته باشد.
3 - نوآوري مبتني بر ساختار فناوري
تجديد ساختار فناوري مستلزم واردكردن مواد يا تجهيزاتي از ديگر حوزه هاي صنعت براي توليد هر محصول جديد است كه اساسا با توسعه كاربردمحصول يا فرمول بندي جديد فرق دارد. زيرا با تركيب چندتكنولوژي ، محصولي كاملا متفاوت ارائه مي شود. از قديمي ترين نمونه هاي تجديدساختارفناوري و توليد كه محصولي كاملا جديد است ، مي توان به طراحي و توليد تانكهاي جنگي اشاره كرد. اين تكنولوژي از تركيب موتورهاي ديزلي كاميونهاي بزرگ ، تراكتورهاي كشاورزي و تفنگهاي ته پرسبك به دست آمد كه محصولي به نام زره پوش جنگي را به وجود آورد. نمونه اي از نوآوريهاي جديد كه همراه با تجديدساختار فناوري بوده ، توليد تلويزيونهاي بسيار كوچك مينياتوري قابل حمل توسط شركت سوني است . تركيب كردن موضوع عمده اين نوآوريها است . براي مثال شركت ياماهاي ژاپن از تكنولوژي سراميك براي توليد راكت تنيس استفاده كرد اين راكتها بر راكتهاي فيبري رجحان داشت و نشان داد كه چگونه تكنولوژي مواد براي هر كاربرد خاص مي تواند به ايده اي كاملا جديد تبديل گردد. در اين نوع نوآوري نيز بايد بين كاركنان توليد، مهندسي و تحقيق و توسعه ارتباط نزديكي باشد.
4 - نوآوري در زمينه نام محصول و شهرت آن برچسب كالا
نوآوري در برچسب كالا، ايجاد تمايل به خريد يك محصول خاص را دربرمي گيرد. تحقيقات نشان مي دهد كه حدود24 درصد از فروش محصول صرف تبليغ آن مي گردد. مطالعه بر روي نوشابه ها مثال خوبي از اين موضوع است كه تاچه اندازه برچسب محصول بر روي فروش آن تاثير دارد. تحقيقات نشان داده كه مصرف كننده با چشيدن نوشابه چشم بسته نمي تواند نوع نوشابه پپسي يا كوكاكولا را تشخيص دهد زماني كه محصول با مارك ارائه شود،ترجيحات مصرف كننده مشخص خواهد شد. نوآوري در برچسب ، نوعي سرمايه گذاري است كه يك شركت براي حفظ مشتري انجام مي دهد وشركتهايي مانند كوكاكولا از قدرت خود درمورد نام كالايشان براي معرفي كالاهاي ديگر مانند كوكاكولا با طعم گيلاس و يا كوكاي مخصوص رژيم استفاده مي كنند. برخي از كالا در بازار برچسب و نام غالب داشتند اما به تدريج به علت عدم تداوم تبليغ بر روي آن از ذهن مصرف كنندگان پاك شدند. هرشركت براي موفقيت در اين امر لازم است كه درمورد چگونگي تاثير عوامل فرهنگي بر پيام موردنظر، ارزش كانالهاي تبليغي مطالعه و بررسي كند و به اين منظور افرادي با تخصصهاي بالا در زمينه بازاريابي و تبليغات موردنياز است و نيز مستلزم مهارتهايي در زمينه برنامه ريزي براي به حداكثررساندن پتانسيل برگشت سرمايه و نيز تماس تنگاتنگ با مشتري لازم دارد.
5 - نوآوري در فرايند
بيشتر سرمايه گذاريهاي جديد صرف جايگزيني تجهيزات مي شود. نرخ رشد اين سرمايه گذاريها نشان مي دهد كه صنعت به طور مستمر درپي توسعه ظرفيت توليدي خود است . نوآوري در فرايند توليد باعث مي شود كه شركت ، مزيتهايي بر رقبا به دست آورد كه عبارتند از: 1 - افزايش سرعت فرايندتوليد و 2 - افزايش قابليت انعطاف توليد از يك محصول به محصول ديگر.
نوآوري در طراحي با استفاده از كامپيوتر و سيستم هاي قابل انعطاف توليد 14FMS در بسياري از بازارها موثر است و نيز بر روي انواع ديگرنوآوري بخصوص توسعه كاربرد محصول و تجديد سازمان تكنولوژي تاثير دارد. اين مزيت رقابتي را 15TBC يا مزيت رقابتي مبتني بر زمان مي گويند.شركت تويوتا با استفاده از سيستم توليد قابل انعطاف توانست عرضه ماشين جديد را در عرض سه سال انجام دهد شركت دترويت كه سيستم FMS ندارد در عرض پنج سال موفق به عرضه ماشين جديد مي شود. نوآوري در فرايند باعث مي شود كه عرضه يكنواخت توليد با كيفيت بالا و ياقيمت پايين امكان پذير گردد. نوآوري فرايند نياز به سرمايه گذاري اساسي و اغلب بلندمدت دارد و اداره موثر نوآوري فرايند نياز به مهارتهاي مهندسي ،مديريت توليد و مهارتهاي خريد دارد.
6 - نوآوري در طراحي
بسياري از شركتها نوآوري ازطريق طراحي را ناديده مي گيرند. يكي از مسائل مهم در طراحي ، قابليت انعطاف است بدين معني كه كالا باتوجه به شرايط بازار و تغيير علائق مصرف كنندگان قابليت تعديل داشته باشند، يكي از مثالهاي كلاسيك در اين زمينه ، اختراع خوراك پزي در اوايل قرن بيستم بود كه با تغييرات متعددي منجمله در سوخت ، مواد به كار رفته و رنگ توانسته هنوز بعداز هشتاد سال در بازار باقي بماند. معيار ديگر در طراحي ،احساس راحتي و اطمينان مصرف كننده است . براي مثال جاروبرقي الكترولوكس به سرعت توانست به دليل راحتي مصرف كننده ، در مقابل جاروبرقي هوور قرارگيرد. از مثالهاي ديگر نوآوري در زمينه طراحي ، ارائه صندليهاي اداري |ERGON2است كه به مصرف كننده امكان تغيير زاويه ، بلندي وكوتاهي و تغيير شكل پشتي هاي صندلي را مي دهد. نوآوري در طراحي نياز به تماس نزديك با بازار مصرف دارد.
7 - نوآوري در زمينه تجديد فرمول سازي
تجديد فرمول سازي مشابه تغيير در ساختار محصول بدون تغيير در اجزاء آن است . تغيير ويژگيهاي فيزيكي يك محصول ، جزء اين دسته بندي قرارمي گيرد. نوآوري در زمينه تجديد فرمول سازي ، شامل تركيب مجدد اجزاء فعلي براي ارائه محصول جديد است اما اين كار با تجديد ساخت تكنولوژي فرق دارد و تركيب جديدي از مواد موجود به دست مي آيد، براي مثال اضافه يا كم كردن اسانس هاي خاصي براي نوشابه و يا انواع اسپري هاي خوش بوكننده . شركتي كه در كار تجديد فرمول سازي است بايد ارتباط نزديكي بين بازار و كاركنان توليد به وجود آورد و مهارت تعيين نيازهاي مشتري وتوانايي تبديل آنها به يك محصول را داشته باشد.
8 - نوآوري در ارائه خدمات
تحقيقات انجام شده نشان مي دهد كه هزينه جلب يك مشتري هفت برابر هزينه حفظ آن است . بنابراين نوآوري در خدمات يكي از مسائل مهم دررقابت محسوب مي شود. نوآوري در ارائه خدمات مستلزم توسعه تخصص كاركنان در معرفي و ارائه فني و مناسب محصول است . براي مثال شركت دارويي مرك نمايندگان فروش خود را با بالاترين سطح تكنيكي آموزش مي دهد تا بتواند به مناسب ترين شكل محصولات شركت را معرفي كند.نوآوري در ارائه خدمات با سطح نسبتا پايين سرمايه گذاري صورت مي گيرد و برگشت سرمايه آن سريع است . البته اين نوآوري در كوتاه مدت مزيت رقابتي را فراهم مي كند.
9 - نوآوري در بسته بندي
تغيير بسته بندي عموما باعث تغيير ميزان خريد كالا و يا ميزان استفاده از آن در يك دوره زماني و بازشدن بازارهاي جديد بر روي آن كالا مي شود.بسته بندي بهتر، نوع كيفيت انباركردن كالا را بهبود مي بخشد و به سلامت محصول و سهولت حمل آن كمك مي كند كه به نوعي در ميزان پذيرش مصرف كننده تاثير دارد. هزينه نوآوري در بسته بندي در مقايسه با هزينه تحقيقات نوآوريهاي ديگر كمتر است اما مزيت رقابتي بلندمدتي براي شركت ايجاد نمي كند.
****
منبع : مقاله " انواع نوآوري از ديدگاه سازمان " برگرفته از سايت مهندسي ساخت و توليد-http://www.smeir.ir
پیام شما
|