• ساعت : ۱۱:۳۱:۱۷
  • تاريخ :
     ۱۴۰۰/۱۰/۲۳ 
  • کد خبر : ۱۱۷۳۴
تحلیل فیلم "اتوبوس شب" در برنامه سینما اقتباس
یک منتقد سینما در برنامه «سینما اقتباس» درباره فیلم اتوبوس شب گفت: روابط شخصیت‌ها در این درام به‌خوبی توصیف شده اما وقتی از جایی در فیلم، درام می‌ایستد و این حرف‌های انسانی، نمادها و نشانه‌های تصویری پررنگ می‌شود در تماشاگر دافعه ایجاد می‌کند.

نشست ششم و پایانی از فصل اول برنامه «سینما اقتباس» به تماشا و تحلیل فیلم سینمایی «اتوبوس شب» ساخته کیومرث پوراحمد و محصول 1385 در سالن سوره حوزه هنری اصفهان اختصاص داشت که بر اساس داستان کوتاه «سی‌ونه و یک اسیر» از کتاب «داستان‌های شهر جنگی» نوشته حبیب‌ احمدزاده ساخته شده است.
جایزه بهترین کارگردانی جشنواره بین‌المللی فیلم خروس طلایی در سال 2007 و سیمرغ بلورین بهترین آنونس از جشنواره فیلم فجر در سال 1386 مهم‌ترین جوایزی است که اتوبوس شب کسب کرده است.
در این فیلم که پوراحمد آن را به صورت سیاه‌ و سفید ساخته بازیگرانی مانند خسرو شکیبایی (عمو رحیم)، مهرداد صدیقیان (عیسی)، محمدرضا فروتن (فاروق)، الناز شاکردوست(ریحانه) و امیرمحمد زند(عماد) به ایفای نقش پرداخته‌اند و به گفته «امیررضا نوری‌پرتو» نویسنده و منتقد سینما، عیسی قهرمان این فیلم است؛ همان پسر 18 ساله‌ای که قرار است اسرای عراقی را به پشت جبهه منتقل کند.
امیررضا نوری‌پرتو تحلیل فیلم سینمایی اتوبوس شب را با خوانش داستان کوتاه سی‌ونه و یک اسیر آغاز کرد تا حاضران با روند گسترش روایت فیلم در مرحله نوشتن فیلم‌نامه و اقتباس از این داستان کوتاه آشنا شوند.
وی با بیان اینکه اقتباس آزاد خود شاخه‌های گوناگونی دارد، اظهار داشت: برای مثال تمام فیلم‌های زندگینامه‌ای نوعی اقتباس و برداشت دراماتیک هستند. البته زمانی که از اقتباس سخن می‌گوییم درباره یک پدیده و تکنیک در درام‌نویسی صحبت می‌کنیم و منظورمان از درام زندگینامه‌ای نیز یک ژانر سینمایی است اما تمام فیلم‌های زندگینامه‌ای، اقتباسی هم هستند.
به گفته این منتقد سینما، این اقتباس می‌تواند به روش استفاده مستقیم و یا به شکل الهام باشد که هرچه به متن نزدیک‌تر باشد، اقتباس وفادارانه و هرچه به الهام گرفتن نزدیک‌تر باشد، همان اقتباس آزاد است.
نوری‌پرتو با بیان اینکه فیلم اتوبوس شب به موقعیت اولیه‌ای که در داستان سی‌ونه و یک اسیر وجود دارد وفادار بوده، افزود: در این موقعیت به یک نوجوان خام که هنوز دست به سلاح نبرده 39 اسیر را می‌سپارند تا به پشت جبهه ببرد که یک ایده خوب برای نوشتن فیلم‌نامه است و موقعیتی دراماتیک می‌سازد.
وی موقعیت اولیهِ دراماتیک را داشتن یک یا چند شخصیت اولیه دانست که می‌توانند نقطه ضعف شخصیتی داشته باشند و بر سر راه آنها انواع سد، مانع و چالش قرار گیرد. در واقع بسیاری از داستان‌ها نه‌تنها از این موقعیت اولیهِ دراماتیک برخوردارند که در ادامه نیز مانند یک فیلم‌نامه بر اساس یکی از ساختارهای دراماتیک گسترش پیدا می‌کند.
این نویسنده ادامه داد: برای فیلم اتوبوس شب نیز موقعیت اولیه داستانی در داستان کوتاه سی‌ونه و یک اسیر که بالقوه نمایشی است، گرفته و گسترش داده شده و به فیلم‌نامه‌ای بلند تبدیل می‌شود. فیلم‌نامه اتوبوس شب در این گسترش به برخی موقعیت‌های موجود در داستان عیناً وفادار بوده است اما این برای یک فیلم‌نامه کافی نیست.
نوری‌پرتو با بیان اینکه فیلم‌نامه اتوبوس شب تلاش کرده در مرحله گسترش از ساختار دراماتیک سه‌پرده‌ای تبعیت کند، تصریح کرد: در پرده اول فیلم‌نامه موقعیتی کاملاً جنگی، تعلیق‌زا و مخاطب‌پسند توصیف شده که آن را عیناً در فیلم می‌بینیم و به رسالت اقتباس کاملاً عمل شده است. در فاصله نقطه عطف اول تا نقطه میانی فیلم‌نامه نیاز به گسترش روابط داریم که شخصیت‌هایی مانند عماد، سیروان و فاروق اضافه شده‌اند. کیومرث پوراحمد اتوبوس شب را در دوره‌ای ساخت که اجازه داده شده بود فیلم‌هایی با نگاهی انسانی‌تر به جنگ ساخته شود و این فیلم در زمانی که آمریکا درگیر جنگ در عراق و افغانستان بود تلاش کرده زبانی جهانی داشته باشد. بنابراین فیلم تأکید می‌کند این تصمیمات سیاست‌مداران است که میان انسان‌ها فاصله می‌اندازد در حالی که انسان‌ها هیچ گناهی ندارند و قربانی این سیاست‌ها هستند. فیلم تلاش می‌کند از آدم‌ها قربانی بسازد اما این نگاه باید در جای‌جای درام حضور داشته و در نقطه اوج متبلور شود ولی از جایی به بعد بیش از اندازه روی آن تأکید شده و درام و داستان فدای این حرف‌های انسانی می‌شود.
وی اضافه کرد: روابط شخصیت‌ها در این درام به‌خوبی توصیف شده اما وقتی از جایی در فیلم، درام می‌ایستد و این حرف‌های انسانی، نمادها و نشانه‌های تصویری پررنگ می‌شود در تماشاگر دافعه ایجاد می‌شود.
این منتقد سینما گفت: کشمکش میان عیسی و عمو رحمان در روند اقتباس بسیار وفادارانه رخ داده اما مشکل این است که روند این کشمکش‌ها بسیار یکنواخت است در حالی که در درام نیاز به اوج و فرود داریم. این کشمکش‌ها در داستان کوتاه سی‌ونه و یک اسیر یک موقعیت بالقوه دراماتیک است و توقع داریم روند بلوغ شخصیت قهرمان داستان (عیسی) محسوس باشد اما این اتفاق در فیلم نمی‌افتد، چون کشمکش عیسی و عمو رحیم که در پرده اول فیلم‌نامه بسیار درست اتفاق افتاده در پرده دوم تکراری می‌شود چون موقعیت‌های دراماتیکی که در پرده میانی فیلم‌نامه گنجانده شده تکراری است؛ مانند خراب شدن اتوبوس.
در ادامه این نشست، رئیس دفتر تخصصی سینما وابسته به سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان از آغاز فصل دوم برنامه «سینما اقتباس» از دو هفته آینده خبر داد و گفت: فصل دوم سینما اقتباس با عنوان «شهر و سینما» یا «سینما جامعه» به مدت پنج هفته و با حضور اساتید جامعه‌شناسی برگزار می‌شود.
مصطفی حیدری «شب‌های سینمای آزاد اصفهان» را دیگر برنامه پیش‌روی دفتر تخصصی سینما دانست که 28 تا 30 دی ماه از ساعت 15 تا 21 برگزار خواهد شد. در این برنامه قرار است در 9 سانس فیلم‌هایی برای نخستین بار پخش شود.

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

برچسب ها

    6.0.9.0
    V6.0.9.0