سه‌شنبه, 6 اسفند 1398
  • ساعت : ۱۵:۴:۲۳
  • تاريخ :
     ۱۳۹۸/۰۷/۱۱ 
  • کد خبر : ۲۸۸۷
مولانایِ «ملت عشق» تحریف‌شده است
یک مولوی‌پژوه با بیان اینکه مولوی در رمان ملت عشق تحریف‌شده است، از دلایلی گفت که مثنوی را تبدیل به مهم‌ترین اثر مولانا کرده است.

برنامه "نردبان آسمان" ویژه‌ گرامیداشت جلال‌الدین محمد بلخی معروف به مولوی، به همت سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان و شهرداری منطقه 6 با مولوی‌خوانی محمدحسن صادقی با همراهی الهه صادقی و پرنیان احمدی آغاز شد.

پس از آن حاضران پای صحبت‌های سیدعلی‌اصغر میرباقری‌فرد استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان و مولوی‌پژوه نشستند تا با آنها از راهکارهای مناسب برای استفاده مطلوب از دیدگاه‌های مولوی در جهت اعتلای فرهنگی جامعه بگوید.

میرباقری‌فرد در ابتدا حاضران را به پاسخ دادن به دو پرسش فراخواند؛ نخست اینکه آیا دیدگاه‌های عرفا و متفکرانی مانند مولوی مربوط به دوران خودشان نیست و چه ضرورتی دارد که آرا و دیدگاه‌های آنها را زنده کرده و درباره آن گفت‌وگو کنیم، در حالی که شرایط امروز با چند صد سال گذشته تفاوت دارد.

رییس انجمن ترویج زبان و ادب فارسی افزود: ساحت فکری این بزرگان محصور در روزگار خودشان نبوده است و در آثار خود دیدگاه‌هایی را مطرح کرده‌اند که برای نوع بشر در تمام دوران‌ها سودمند است.

به گفته این استاد دانشگاه، خاستگاه فکری این اندیشمندان بزرگ قرآن، حدیث، سیره معصومین‌(علیهم‌السلام) و تفکر و اندیشه‌ای است که ریشه در فرهنگ غنی ایران دارد و بازبینی آرای آنها در واقع تأمل در فرهنگ غنی ایرانی- اسلامی است، پس اگر دیدگاه‌های آنها با شرایط امروز متناسب‌سازی شود کاملاً قابل استفاده است.

وی با ابراز تأسف از اینکه از سرمایه‌های فرهنگی خود به صورت روشمند و به اندازه ظرفیت آنها استفاده نمی‌کنیم، افزود: این بزرگان معرفی می‌شوند، اما نحوه معرفی و شیوه استفاده از این سرمایه‌ها مطلوب نیست و این دیدگاه‌ها را به درستی به میان جامعه نمی‌بریم.

به اعتقاد میرباقری‌فرد امروزه سرمایه‌های فرهنگی یک کشور را از ارزشمندترین ذخایر آن به شمار می‌آورند و هر کشوری که از این سرمایه‌ها بیشتر برخوردار باشد جایگاه بالاتری در جامعه بین‌المللی دارد.

 

مولانا مانند خورشید در آسمان ادب فارسی می‌درخشد

این مولوی‌پژوه گفت: بخش مهمی از میراث فرهنگی ایران در اختیار زبان و ادبیات فارسی است، پس شخصیت‌های مهم ادب فارسی از گذشته تا امروز سهمی به‌سزا در حفظ پایه‌های غنی فرهنگی کشورمان دارند. از طرف دیگر، بخش مهمی از ادبیات فارسی به ادبیات عرفانی اختصاص دارد و در میان شخصیت‌های ادب عرفانی، مولانا به دلایل گوناگون ممتاز است و مانند خورشید در آسمان ادب فارسی می‌درخشد.

به گفته این استاد دانشگاه، در شمار آثار منظوم مولانا، مثنوی معنوی و کلیات شمس متمایز است و در میان این دو، مثنوی جایگاه ویژه‌تری دارد. مولوی به سبب این آثار فاخر که در آن مبانی بلند فکری او به نظم کشیده شده در میان شخصیت‌های عرفانی و ادبی از همان روزگار حیات خود مقامی بلند داشته و در کانون توجه صاحبان قدرت و منصب و شخصیت‌های علمی و فرهنگی قرار داشته است.

رییس انجمن ترویج زبان و ادب فارسی بیان کرد: یکی از نشانه‌های اینکه یک شخصیت بزرگ ادبی در میان هم‌ترازان خود چه جایگاهی دارد، توجه دیگران به آثار او پس از درگذشت وی است. در تاریخ عرفان اسلامی، مولانا جلال‌الدین بلخی و محی‌الدین ابن عربی که اتفاقاً هر دو در قرن هفتم می‌زیستند، از این نظر بی‌نظیر هستند و مجموعه تألیفاتی که پس از درگذشت آنها در تاریخ ثبت شده نشان‌دهنده میزان توجه اهالی علم و ادب به شخصیت آنها است.

به گفته میرباقری‌فرد سنت شرح‌نویسی بر مثنوی مولوی به فاصله بیش از صد سال و از قرن نهم هجری نوشته شد و تا امروز ده‌ها تألیف ارزشمند به نام شرح مثنوی توسط شخصیت‌های بزرگ نوشته شده است.

این مولوی‌پژوه درباره اینکه چرا مثنوی مهم‌ترین اثر مولوی است، تصریح کرد: این اثر بزرگ‌ترین منظومه عرفانی فارسی است که نظیر آن در زبان عربی و حتی هیچ زبان دیگری وجود ندارد. شیوه سرودن مثنوی با تمام منظومه‌های عرفانی فارسی و غیرفارسی تفاوت دارد. مولانا آنچنان که خود می‌گوید پس از عطار و سنایی پا به عرصه حیات گذاشته اما منظومه او قابل مقایسه با منظومه‌های عطار و هیچ منظومه عرفانی پس از مولانا نیست.

 

مولانا مثنوی را در جمع مخاطبان سروده است

به گفته این استاد دانشگاه، تمام منظومه‌های عرفانی در خلوت و انزوا و برای مخاطبانی که حضور نداشتند سروده شده است. تفاوت مولانا با عطار، سنایی، شبستری، عراقی و دیگران این بوده که او مثنوی را در جمع مخاطبان سروده است و به همین دلیل مباحث مثنوی دسته‌بندی شده نیست و اگر کسی بخواهد درباره دیدگاه مولانا در باب عشق، توکل، قرب، محبت و فنا بداند باید تمام مثنوی را بخواند. اینکه امروز مثنوی می‌تواند با مردم هر روزگاری ارتباط برقرار کند به دلیل همین نحوه سرودن آن است.

رییس انجمن ترویج زبان و ادب فارسی اضافه کرد: مثنوی به این دلیل متعالی است که مولانا پرورده فرهنگ اسلامی است و پدر او و تمام دوستانش در شمار دانشمندان شاخص آن روزگار بودند. مولوی لقبی فرهنگی است و به عالم بزرگی که در روزگار خود به مقام اجتهاد می‌رسیده مولوی می‌گفتند و این لقب امروز هم در جمع اهل سنت رایج است.

وی افزود: معرفی مولانا به جامعه از معرفی سعدی، فردوسی و غیره مشکل‌تر است، چون عرفان اسلامی دارای سطوح و لایه‌های مختلفی است که بهره‌مند شدن یکسان از آن برای همه افراد با توجه به تفاوت سلیقه‌ها و توانایی‌ها ممکن نیست و باید مسائل بلند عرفانی را متناسب با میزان فهم و ذائقه مخاطبان مطرح کرد.

این مولوی‌پژوه ادامه داد: آرای عرفانی مانند انباشته‌ای از آب پشت یک سد است و اگر این سد را یک‌باره برداریم هر چه سر راه آن است ویران می‌کند، اما اگر این آب را نهربندی کرده و به اندازه نیاز هر مکان جاری کنیم سبب آبادانی می‌شود، پس نمی‌توان مسائل عرفانی را همه‌جا بی‌پرده مطرح کرد؛ همان‌طور که خود مولانا می‌گوید "درنیابد حال پخته هیچ خام/ پس سخن کوتاه باید والسلام".

به گفته رییس انجمن ترویج زبان و ادب فارسی هر هفته صدها محفل در داخل و خارج کشور برای مثنوی‌خوانی تشکیل می‌شود، اما همه آنها به نتیجه مطلوبی نمی‌انجامد، چون به این موضوع توجه نمی‌شود که مخاطبان چه سن و سالی دارند و میزان آشنایی آنها با عرفان اسلامی چقدر است.

میرباقری‌فرد تأکید کرد شخصیت مولوی در رمان پرفروش "ملت عشق" اثر نویسنده‌ای ترک تحریف‌شده است و با مولانای اصلی زمین تا آسمان تفاوت دارد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه نظیر این آفت در سایر کشورها نیز به شکل‌های تأسف‌باری به چشم می‌خورد، ادامه داد: متأسفانه در آمریکا فرقه‌هایی تشکیل شده که ادعا می‌کنند رهبرشان مولانا است و دست به کارهای تأسف‌باری می‌زنند. شخصیت مولانا به درستی معرفی نشده است، پس مسئولیت سنگینی بر دوش مولوی‌پژوهان قرار دارد.

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

برچسب ها

    5.5.5.0
    V5.5.5.0